Als voedselcollectief willen wij een beter contact tussen boer en buur, meer betrokkenheid bij ons voedsel, kortere aanvoerlijnen. Die lijnen kunnen nog korter, het contact nog hechter; heeft stadslandbouw de toekomst? – door Jet Holleman, april 2014
Wat is stadslandbouw?
Stadslandbouw is veel meer dan een boerenbedrijf in de stad. Het is de productie van voedsel in of vlakbij de stad voor consumptie door de stadsbewoners. En dan niet alleen in boerenbedrijven, maar ook in moestuinen, in parken en ander openbaar groen, op tijdelijk braakliggende grond, in leegstaande gebouwen, in je eigen achtertuin en op je balkon of dak!
Stadslandbouw is bovendien nauw verbonden met de samenleving in de stad. Stadsbewoners kunnen meewerken, compost leveren, ervaren hoe hun voedsel wordt geproduceerd, betrokken zijn bij hun groene woonomgeving en ervan leren!
Waarom stadslandbouw?
Er zijn veel redenen vóór stadslandbouw:
- Het is bij uitstek een ‘low tech’ werkwijze; in veel gevallen zijn de burgers nauw betrokken en steken ze zelf de handen uit de mouwen.
- De stadsbewoners krijgen weer contact met de voedselproductie.
- Vaak draagt stadslandbouw bij aan de sociale samenhang en biedt kansen voor recreatie, groenbeleving en educatie.!
- Tijdelijk braakliggende grond kan door stadslandbouw nuttig worden gebruikt.
- De productie en consumptie liggen dicht bij elkaar; er is geen tussenhandel.
- Stadslandbouw kan de reguliere landbouw aanvullen, vooral in de productie van bederfelijke en arbeidsintensieve producten zoals kleinfruit.
- Stadslandbouw zorgt voor een groene omgeving waar de omwonenden nauw bij betrokken zijn; dat bevordert de leefbaarheid van de stad.
- Veel groen in de stad beperkt de stedelijke opwarming.
- Stadslandbouw kan de kosten van het groenonderhoud voor de gemeente verminderen.
- Stadsjongeren die in aanraking komen met land- en tuinbouw krijgen een breder perspectief op hun carrièremogelijkheden.
Gemeentelijk beleid en zelfwerkzaamheid
Noëlle Sanders, lid van ons voedselcollectief en gemeenteraadslid voor D66 heeft er hard aan getrokken om stadslandbouw op de gemeentelijke agenda te krijgen. Eind januari is het thema in de gemeenteraad besproken. Nu de gemeenteraadsverkiezingen geweest zijn, gaan er besluiten vallen – en waarschijnlijk zullen die een stimulans voor de stadslandbouw inhouden. Zo kan de gemeente het makkelijker maken om braakliggende grond tijdelijk te gebruiken als landbouwgrond, of burgers die een plan hebben voor openbaar terrein tegemoet komen!
Stadslandbouw is vooral een kwestie van particulier initiatief. De gemeente speelt alleen een rol door voor die initiatieven ruimte te laten in de regelgeving. Er zijn immers genoeg mensen met ideeën en plannen. Die hebben vooral behoefte aan wat bewegingsvrijheid, zonder al te veel belemmerende regels en procedures.
Wat is er aan stadslandbouw in Amersfoort?
Een greep:
- Stadsboerderij Heerlijkheid Groot Weede, Hoogland (zorgboerderij, winkel)
- Eemstadboerderij, op braakliggende grond, Vathorst (leverancier voedselcollectief)
- Tuinpark Laakzijde, op braakliggende grond Vathorst (individueel en samen)
- Bij Daphne in de kas, Vathorst (moestuin, eten, vergaderen)
- Experiment mobiele moestuinen, de War
- Proeftuin, Isselt (natuur-ontmoetingsplek op industrieterrein)
- De Generatietuin, Zielhorst (ouderen en kinderen tuinieren samen)
- Als stimulans voor kleinschalige stadslandbouw gaat De Nieuwe Stad bakken verhuren
Dit lijstje is niet compleet en bovendien zijn er ook nog heel veel schooltuinen, volkstuinen en individuele initiatieven al of niet op privéterrein.